Wiele osób przy zakupie naszych przysłowiowych głośników, kieruje się tylko i wyłącznie, ich mocą znamionową lub muzyczną [w zależności od oznaczeń producenta] oraz ich kształtem, wyglądem i średnicą.
Audiofile powiedzą: efektywność jest nie ważna, ważne aby głośnik ładnie grał. Można się z tym zgodzić, ale oczywiście wszystko zależy od tego do jakich zastosowań, organizujemy nagłośnienie.
Efektywność jest to nic innego jak sprawność głośnika. Zależy ona od jego konstrukcji, parametrów indywidualnych oraz od rodzaju użytej obudowy.
Efektywność głośnika zazwyczaj mierzymy w komorze bezechowej, w odległości 1m od przetwornika/zestawu. Wyrażamy ją w decybelach [dB]/ podając przy tym odległość pomiarową, oraz moc doprowadzoną. czyli np. 92dB/1W/1m.
Niektórzy producenci podają napięcie doprowadzone do cewki głośnika, które wymusi prąd, zależny od impedancji głośnika, finalnie doprowadzając do oddania ze wzmacniacza zasilającego mocy 1W. Oczywiście napięcie to będzie różne, dla różnych impedancji głośników [standartem jest 4 ohm ; 6 ohm ; 8 ohm], wielkości te bezproblemowo obliczymy korzystając z prawa Ohma.

Z czym to się je?

Wartość efektywności, będzie miała decydujący wpływ na ciśnienie akustyczne, generowane przez przetwornik, przy określonej mocy dostarczonej. I tak: posiadając dwa różne głośniki, o tej samej mocy znamionowej, ale różnej efektywności, będziemy potrzebowali różnych mocy dla uzyskania tego samego ciśnienia akustycznego, przy określonej częstotliwości. [pomijamy w tym momencie charakterystyki częstotliwościowe głośników, które jak wiemy nie są prostymi, zakładamy charakter liniowy ich przebiegu]
Jednen z głośników będzie w założeniu posiadał efektywność 90dB/1W/1m
drugi natomiast 93dB/1W/1m.

Co się okazuje ?

Aby uzyskać ciśnienie akustyczne na poziomie np. 96 dB do głośnika o efektywności mniejszej będziemy musieli przyłożyć dwukrotnie większą moc wejściową. I odwrotnie głośnik bardziej efektywny, nie będzie wymagał, tej ilości mocy co głośnik pierwszy, lecz o połowę mniej.
W praktyce, tańszym rozwiązaniem jest zawsze zakup, bardziej efektywnych głośników i słabszego wzmacniacza. Ponadto, oszczędzamy również energię mocy doprowadzonej do jednostki wzmacniającej.
Efektywność głośnika w zabudowie, zależy również od typu użytej obudowy, oraz od jego umiejscowienia. Jesli ustawimy kolumnę w okolicy ścian pomieszczenia, możemy uzyskać wzmocnienie efektywności [ciśnienia akustycznego] w zakresie niskich częstotliwości [20-250Hz] od 3 do 6 dB, najbardziej wzmacniającą jest pozycja w narożniku pomieszczenia, nawet do 12dB. Typ obudowy ma oczywiście znaczenie. Najbardziej sprawne są obudowy tubowe [kosztem zniekształceń nieliniowych - typowo zestawy estradowe, lub konstrukcje audiofilskie o niebotycznej cenie]i/lub wysokotonowe głośniki tubowe, dostępne dla każdego, następnie obudowy otwarte typowo: bass reflex, band pass, tunelowa. Za najmniej sprawne uważa się obudowy zamknięte, które z racji hermetycznej konstrukcji, w przeciwieństwie do otwartych i tubowych nie wykorzystują energii tylnej strony membrany, oraz rezonansów obudowy.
Istnieje również zależność zmiany pasma przenoszenia, kosztem efektywności, np. w głośnikach estradowych, wysoka efektywność rzędu np 103dB/1W/1m jest okupiona mniejszym "od dołu" pasmem częstotliwości, głośnik domowy mający np 30cm średnicy i efektywności 90 dB, będzie miał F3 [-3dB] przy częstotliwości 25Hz, głośnik estradowy F3 na poziomie np. 70Hz. Oczywiście możemy to kompensować średnicami membran, typem obudowy, czy nowoczesną konstrukcją układu magnetycznego. Jednakże z takimi zależnościami będziemy mieć do czynienia zawsze, w różnych zakresach.
Pamiętajmy więc: o efektywności, starajmy się nie kupować głośników poniżej 87dB/1W/1m. Przyjemne wrażenia zapewnią nam już głośniki o sprawności 91dB/1W/1m, chyba, że ktoś lubi ogrzewać pokój wzmacniaczem o estradowej mocy 1kW, który lekko rozrusza mało efektywny głośnik.
Zniesmaczenie, zawód i wysokie rachunki za energię elektryczną, zwracajmy uwagę na istotne parametry urządzeń, aby uniknąć rozczarowań, brzmieniem, w przyszłości :)

 

ArtZet PRO